Rekompensata 40 euro za odzyskiwanie należności – jak prawidłowo przeliczyć ją na PLN w pozwie?
Wstęp
Opóźnienia w płatnościach to codzienność wielu polskich przedsiębiorców. Przepisy prawa dają jednak wierzycielom potężne narzędzie w walce z nierzetelnymi kontrahentami w relacjach B2B – stałą rekompensatę za koszty odzyskiwania należności (tzw. rekompensata 40 euro). Choć instytucja ta funkcjonuje w polskim porządku prawnym od lat, wielu wierzycieli wciąż popełnia błędy przy dochodzeniu jej na drodze sądowej, zwłaszcza w zakresie prawidłowego przeliczenia waluty na polskie złote. Jak uniknąć błędu i skutecznie sformułować roszczenie w pozwie? Wyjaśniamy krok po kroku.
Czym jest stała rekompensata za koszty windykacji w relacjach B2B?
Zgodnie z Ustawą z dnia 8 marca 2013 r. o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych, wierzycielowi, od dnia nabycia uprawnienia do odsetek za opóźnienie w transakcjach handlowych, przysługuje od dłużnika – bez dodatkowego wezwania – równowartość określonej kwoty, stanowiącej rekompensatę za koszty odzyskiwania należności.
Co niezwykle istotne, roszczenie to powstaje z mocy samego prawa, w momencie gdy upływa termin płatności wskazany na fakturze lub w umowie, a wierzyciel spełnił swoje świadczenie (np. dostarczył towar lub wykonał usługę). Nie ma potrzeby udowadniania przed sądem, że wierzyciel faktycznie poniósł jakiekolwiek koszty windykacyjne na tym etapie.
40, 70 czy 100 euro – od czego zależy wysokość rekompensaty?
Warto przypomnieć, że od kilku lat stawka rekompensaty jest zróżnicowana i zależy od wysokości samej należności głównej (długu):
40 euro – gdy świadczenie pieniężne nie przekracza 5000 złotych,
70 euro – gdy świadczenie pieniężne jest wyższe niż 5000 złotych, ale niższe niż 50 000 złotych,
100 euro – gdy świadczenie pieniężne jest równe lub wyższe niż 50 000 złotych.
Jak prawidłowo przeliczyć rekompensatę na PLN w pozwie?
Przedsiębiorcy często błędnie zakładają, że rekompensatę należy przeliczyć po kursie z dnia wniesienia pozwu, z dnia wystawienia noty obciążeniowej lub po prostu żądają zasądzenia jej w walucie euro. Jest to poważny błąd!
Ustawa wprost reguluje mechanizm przeliczania tej kwoty (art. 10 ust. 1a). Równowartość kwoty rekompensaty ustala się przy zastosowaniu średniego kursu euro ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski ostatniego dnia roboczego miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym świadczenie pieniężne stało się wymagalne.
Przykład praktyczny: Faktura na kwotę 4 500 zł z terminem płatności przypadającym na 15 września 2026 r. Wierzycielowi przysługuje rekompensata w wysokości 40 euro (dług poniżej 5000 zł). Świadczenie stało się wymagalne we wrześniu. Należy zatem sprawdzić w Tabeli A średnich kursów walut obcych NBP kurs euro z ostatniego dnia roboczego sierpnia 2026 r. (np. 31 sierpnia). Jeśli kurs ten wynosił 4,30 PLN, wierzyciel powinien domagać się w pozwie kwoty 172,00 PLN (40 x 4,30 zł).
Dlaczego błąd w przeliczeniu jest groźny dla wierzyciela?
Zażądanie w pozwie rekompensaty w walucie obcej (euro), w sytuacji gdy sama wierzytelność (np. faktura) wyrażona jest w złotówkach, lub zastosowanie niewłaściwego kursu waluty, naraża powoda (wierzyciela) na to, że sąd oddali to roszczenie w całości lub w części. Co więcej, błąd w obliczeniach może rzutować na wartość przedmiotu sporu (WPS), a w konsekwencji – na błędnie uiszczoną opłatę sądową od pozwu. W postępowaniach gospodarczych profesjonalizm i precyzja są kluczowe.
Nota obciążeniowa – czy jest wymagana przed wniesieniem pozwu?
Choć roszczenie powstaje z mocy prawa, dobrą praktyką (i często warunkiem zasądzenia pełnych kosztów procesu) jest wcześniejsze wezwanie dłużnika do zapłaty. Wystawienie noty księgowej (obciążeniowej) na równowartość przeliczonej kwoty rekompensaty i dołączenie jej do przedsądowego wezwania do zapłaty (razem z niezapłaconą fakturą) to optymalny krok przed wkroczeniem na drogę sądową.
Profesjonalne wsparcie w odzyskiwaniu należności B2B
Samodzielne prowadzenie windykacji i sporządzanie pozwów gospodarczych bywa ryzykowne i czasochłonne. Kancelaria oferuje kompleksowe doradztwo i reprezentację przedsiębiorców w procesach o zapłatę, w tym w postępowaniach nakazowych i upominawczych. Zadbamy o to, abyś odzyskał nie tylko należność główną i odsetki, ale również pełne zryczałtowane koszty odzyskiwania należności. Zapraszamy do kontaktu.
