Stwierdzenie nabycia spadku: u notariusza (APD) czy w sądzie? Wady, zalety i koszty.
Odejście bliskiej osoby to trudny czas, jednak wcześniej czy później rodzina staje przed koniecznością uregulowania spraw majątkowych. Niezależnie od tego, czy zmarły pozostawił testament, czy dziedziczenie odbywa się z mocy ustawy, do dysponowania majątkiem (np. wypłacenia pieniędzy z konta bankowego czy sprzedaży odziedziczonego mieszkania) niezbędny jest oficjalny dokument potwierdzający Twoje prawa. W polskim prawie istnieją dwie drogi, aby to załatwić: notarialny Akt Poświadczenia Dziedziczenia (APD) oraz sądowe postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku. Którą z nich wybrać? Jakie są różnice w kosztach i czasie oczekiwania?
1. Szybko, ale z wymogami: Akt Poświadczenia Dziedziczenia (APD) u notariusza
Notarialne poświadczenie dziedziczenia to zdecydowanie najszybszy sposób na potwierdzenie praw do spadku – sprawę można załatwić nawet podczas jednej wizyty w kancelarii notarialnej.
Jednak to rozwiązanie ma swoje restrykcyjne wymogi:
Wszyscy u notariusza jednocześnie: U notariusza muszą stawić się osobiście wszyscy potencjalni spadkobiercy ustawowi i testamentowi w tym samym czasie.
Pełna zgoda: Nie może być między wami żadnego sporu co do tego, kto i w jakich częściach dziedziczy.
Brak zagranicznych testamentów: Notariusz w Polsce nie sporządzi APD, jeśli dziedziczenie następuje na podstawie testamentu szczególnego lub testamentu zagranicznego.
Wady: Jeśli choć jeden ze spadkobierców (nawet ten, który ostatecznie nie dziedziczy) nie może lub nie chce pojawić się u notariusza, ta droga jest zamknięta.
Koszty notarialne: Należy przygotować się na wydatek rzędu kilkuset złotych (zależy od liczby spadkobierców i wypisów), co i tak w wielu przypadkach rekompensuje oszczędzony czas.
2. Pewnie i dla każdego: Sądowe stwierdzenie nabycia spadku
Droga sądowa to rozwiązanie w sytuacjach, gdy droga notarialna zawodzi. Choć postępowanie przed sądem kojarzy się z długim czasem oczekiwania, często jest to jedyne wyjście z impasu.
Kiedy wniosek do sądu jest koniecznością?
Spór w rodzinie: Spadkobiercy nie zgadzają się co do podziału, kwestionują ważność testamentu lub chcą podnieść zarzut niegodności dziedziczenia.
Brak kontaktu: Nie znasz miejsca pobytu jednego ze spadkobierców lub któryś z nich kategorycznie odmawia współpracy i nie stawi się u notariusza.
Małoletni spadkobiercy: Choć notariusz może sporządzić APD z udziałem niepełnoletnich (reprezentowanych przez rodziców), w sprawach skomplikowanych (np. przy odrzucaniu spadku z długami) wymagana jest zgoda sądu opiekuńczego, co często przenosi sprawę na tory postępowania cywilnego.
Koszty sądowe: Opłata stała od wniosku o stwierdzenie nabycia spadku wynosi 100 zł. Do tego należy doliczyć 5 zł za wpis do Rejestru Spadkowego. Choć koszty sądowe są niższe, trzeba uzbroić się w cierpliwość – na pierwszą rozprawę czeka się zazwyczaj kilka miesięcy.
Notariusz czy sąd – co wybrać?
Jeśli rodzina jest zgodna, a wszyscy mogą spotkać się w jednym terminie – Akt Poświadczenia Dziedziczenia u notariusza jest optymalnym wyborem. Jeśli jednak w grę wchodzą konflikty, nieznani spadkobiercy lub konieczność podważenia testamentu, sąd pozostaje jedyną skuteczną ścieżką.
W sprawach spornych lub gdy w skład spadku wchodzą długi, nie warto działać na własną rękę. Błędy proceduralne mogą skutkować nieodwracalnymi stratami finansowymi.
Potrzebujesz pomocy w uregulowaniu spraw spadkowych?
Kancelaria BM Radcowie kompleksowo wspiera klientów w procedurach spadkowych. Pomagamy w sporządzaniu wniosków do sądu, reprezentujemy klientów na rozprawach oraz doradzamy, jak najkorzystniej uregulować kwestie majątkowe po stracie bliskich. Skontaktuj się z nami i umów spotkanie w naszym biurze w Lublinie.
